به لطف حق توانستیم فروشگاه سایت شهریار را راه اندازی نماییم که در این فروشگاه محصولات فرهنگی مرتبط با موضوع سایت عرضه خواهد شد شما خوبان با حمایت خود از این فروشگاه در وزین تر شدن و پابرجا ماندن این سایت ما را یاری دهید  امید آنکه در آینده محصولات بیشتری در رابطه با استاد شهریار بتوانیم در فروشگاه عرضه نماییم

 "" برای ورود به فروشگاه اینجا کلیک کنید ""

دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند                     وندر آن ظلمت شب آب حياتم دادند

عنوان غزل من «تشريف قبول» است. چون اين هم در زندگي يك شاعر سنديت دارد، به آن  جهت مي‌خوانم:

مژده اي دل! كه نجات از ظلماتم دادند                   وز كف خضر نبي آب حياتم دادند

تشنة بادية عشوة ذاتم ديدند                              جامي از چشمة اسما و صفاتم دادند

چه مبارك شب قدري كه به چندين بركات                از بر لوح و قلم، برگ و براتم دادند

كورسويي زدم آنقدر به شب تا چون شمع                محرمم ديده و ره در خلواتم دادند

بس وضو ساختم از زمزم ميزاب سرشك                  تا به جان رفرف معراج صلاتم دادند

سر ميراث نبي داشتم و سحر كلام                        كه كليد درگنج كلماتم دادند

با بياض سحر از مردمك ديدة حور                           مشك سودند و سياهي به دواتم دادند

تا كنم كام جهاني شكرين چون حافظ،                     كلكي از نيشكر و شاخ نباتم دادند

جز شهيدانه به سر چشمة كوثر نرسي                  تشنگي‌ها به لب شط فراتم دادند

پايمردي است كه آن صبر و سكونم بخشيد              تلخكامي است كه اين قند و نباتم دادند

باري از چشمة عشق آب حياتي خوردم                  كه دگر ايمني از چاه مماتم دادند

ناكريمان، به گدايان «بركت» مي‌گفتند                    مدح او گفتم و چندين بركاتم دادند

شهريارا چه كني فاش كه تشريف قبول؟                با چه تشييع و سلام و صلواتم دادند

هيچ واقعيتي زيبا، يا زشت، بد و يا نيك نيست كه بيرون از جان و دل و انديشه و عاطفت و وجدان انسان عموماِّ و هنرمند خصوصاُّ وجود داشته باشد.

به سخن روشن‌تر هيچ امري از امور، يا چيزي از چيزها به خودي خود نه زيبا خواهد بود و نه زشت، بلكه زيبايي و زشتي، بيان پرتو عاطفي و يا سموم نفرتي‌ست كه از روح آدمي بر اشياء و امور مي‌تابد و مي‌وزد!

هنرمند از اين روي خلاق است، كه جهان را از دريچة همان انديشه‌اي شكل مي‌‌دهد و نقش بر مي‌بندد كه نگريسته باشد، بنا به گفتة مولانا جلال‌الدين محمد بلخي در مثنوي:

اي برادر عقل يكدم با خود آر            دم به دم در تو خزانست و بهار

در چكامة «شاهد شعر» قلم نقش‌آفرين شهريار توصيف پري افسونگر شعر را كه در تخل خلاق هنرمند به هزار جلوه خودنمايي مي‌كند تصوير مي‌كند و اين چكامه را كه همچون خورشيدي بر آسمان شعر پارسي مي‌درخشد خلق كرده است:

شاهد شعرم عروس حجلة دنيا                 نغمة شاعر، سروش عالم بالا

جلوة زيبايي و لطافت و رقت           اينهمه لفظ آمده‌ست و من همه معني

عشوه شدم ريختم به بستر شيرين            نغمه شدم واشدم زچنگ نكيسا

تا آخر قصيده كه هر يكي پرده‌اي جادوئي را مي‌نمايد كه از چهرة عالي پر از رمز و راز پرده‌گشايي مي‌كند. شيوة شعر خاص خود او و روح به ظاهر آرام و به باطن سركش اين شاعر بزرگ است.

برنامه‌اي از گروه ادب امروز              نويسندة متن: فريدون مشيري

از سري «ادب امروز ايران»              تهيه كننده: حسن شيدا

«شهريار نه تنها ماية افتخار ايران، بلكه موجب افتخار عالم شرق است.»

«راستي حق او راست كه با سخنان دلكش خود، دلهاي آشفته را نيز درمان بخشد و هم پزشك تن و هم [طبيب] روان باشد.»

«زبان دلپذير اين شاعر پندارپرست، [راوي] دقيق‌ترين افكار عاشقانه و حاوي زيباترين لطائف شاعرانه است. شهريار به تمام معني شاعر است. منظومة روح‌ پروانة او توده آتشي است كه دل را از حرارت خويش مي‌سوزاند و جان را در تاب خويش مي‌گدازد.»

اينها سخناني است كه سه گوينده و نويسندة بزرگ معاصر «ملك‌الشعرا بهار»، «سعيد نفيسي» و پژمان بختياري» چهل وچهار سال پيش يعني در سال 1310 بر نخستين مجموعه شعر شهريار نوشته‌اند.

بدترين ترتيب «سيدمحمدحسين بهجت تبريزي» كه در سال 1285 خورشيدي در روستاي خشگناب آذربايجان چشم به جهان گشوده و در دامنة سرسبز كوه حيدربابا پرورش يافته و براي ادامة تحصيل به تهران آمده بود، نخستين مجموعه اشعارش را با اين تجليل و شكوه انتشار مي‌داد.

ابتدا «بهجت» تخلص مي‌كرد و غزلهاي پرشور عاشقانه مي‌گفت. در همان سالها براي انتخاب تخلصِ ديگر بر اساس تفألي از ديوان حافظ و خواندن اين بيت

دوام عمر و ملك او بخواه از لطف حق اي دل                    كه چرخ اين سكة دولت بنام شهرياران زد

تخلص خود از «بهجت» به «شهريار» تغيير داد و خود نيز ضمن غزلي گفت:

«بهجت»، گداي حسن تو، شد شهريار عشق                  اي خاك درگه تو گدا پادشاه كن

شهريار به خاطر حساسيت بسيار، و رقت احساس و طبع بسيار لطيفش از آغاز شاعري قالب غزل را براي بيان حرفها و رنجهاي خود برگزيد، و در راه يافتن به دلهاي مردم توفيقي نصيب او شد كه تاكنون نصيب كمتر شاعري شده است.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

  نيما يوشيج

منظومة هذيان دل شهريار                                                   

استاد شهريار دار فاني را وداع گفت

استاد مير محمدحسين شهريار، شاعر معاصر آذربايجاني، صبح امروز در بيمارستان دار فاني را وداع گفت.

استاد شهريار در سال 1283 در تبريز متولد شد. پس از تحصيل در دارلفنون، به مدرسه‌ي طب وارد شد و تا كلاس آخر مدرسه را طي كرد، ولي در اثر غليان احساسات ادبي و جوشش عواطف شاعرانه، تحصيل طب را ناتمام گذاشت و به شاعري روي آورد.

شهريار از زمره‌ي بهترين غزلسرايان معاصر بود و گفته‌اند كه در فن غزل، در اين عصر كسي به پايه‌ي او نرسيد. شهريار، خود را شهريار غزل خوانده بود.

بر ديوان شعر او كه به سال 1310 به چاپ رسيد، استاد ملك‌الشعراء بهار، طي مقدمه‌اي تقريظي نوشته و مقام شهريار را در شعر، شامخ دانست. در آن هنگام شهريار، 27 سال داشت و انتشار ديوان شعر، او را در رديف مشاهير عالم شعر و ادب قرار داد.

مجموع اشعار او را بيش از 15 هزار بيت هم دانسته‌اند. شهريار، شاعر آذربايجاني، شهر خود تبريز را بسيار دوست مي‌داشت. قدرت شهريار، آن هنگام مشخص مي‌شود كه قصايد او را به زبان پارسي و نيز لهجه‌ي آذربايجاني، مورد بررسي قرار دهيم.

در ارديبهشت ماه 1363، به همت دانشگاه تبريز، كنگره‌ي بزرگداشتي براي او برگزار شد كه در آن، جمعي از فضلاء، علماء و شعراء از مقام استاد تجليل كردند. خود شهريار، در اين سمينار، از سر فروتني يادآور شد كه راضي به زحمت استادان و فضلا نبوده است.

مقام استاد، آنچنان والا بود كه از سوي دانشگاه تبريز، به استادي افتخاري در زمينه‌ي ادبيات فارسي، برگزيده شد.

شهريار، شور و خروش جوشيده از عشق به مردم قهرمان آذربايجان را در «حيدربابا» به تركي متجلي ساخته است كه از جمله‌ي بهترين آثار ادبي در لهجه‌ي آذري است.

مرحوم شهريار از مدتي قبل، به خاطر ابتلاء به برونشيت مزمن در بيمارستان مهر تهران بستري بود كه مورد عيادت رئيس جمهور اسلامي ايران، جناب حجت‌الاسلام و المسلمين خامنه‌اي قرار گرفت.

درگذشت استاد گرانقدر شهريار را به مردم قهرمان آذربايجان و نيز به جامعه‌ي ادب و فرهنگ كشور، تسليت عرض مي‌نمائيم.

روزنامة اطلاعات ـ يكشنبه 27 شهريور ماه 1367 ـ شماره 18565.

 هيأت دولت از شخصيت شاعر فقيد استاد شهريار تجليل كرد

... درجلسة امروزهيأت دولت از شخصيت شاعر ارزشمند مرحوم شهريار تجليل شد و فقدان وي ضايعه‌اي اندهبار براي جامعة انديشمندان و هنردوستان كشور توصيف شد.

1367 ـ شماره 18565روزنامة اطلاعات ـ يكشنبه 27 شهريور ماه1367 ـ شماره 18565.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

فريدون مشيري

پانزده سال پيش كه شهريار در تهران به سر مي‌برد دوستاني داشت كه به تفاوت ده يا بيست يا سي سال تمام با او و ديگر دوستي داشتند. در اين ميان استاد صبا، نيما يوشيج، حسين تهراني، جعفر اخوان، عبادي، عبدالله خان دوامي و هوشنگ ابتهاج از همه بيشتر به او نزديك بودند و در چند سال آخر اقامت شهريار در تهران اين چند تن غالب اقات خود را با هم مي‌گذراندند. از اين ميان صبا و نيما هفت، هشت سال است كه در گذشته‌اند ولي جاي آنها همه جا و بخصوص در اين جمع به خوبي محسوس و معلوم است.

چندي پيش كه شهريار براي شركت در كنگره شاعران و نويسندگان به تهران دعوت شد در اولين ديدار از سايه و من قول گرفت موجبات ديدار او را با حسين تهراني و عبادي و اخوان فراهم كنيم. از همان روز دست به كار شديم و بالاخره هفتة گذشته شهريار و حسين تهراني و جعفر اخوان و سايه و نادرپور در كلبة محقر مخلص دور هم جمع شدند: استاد عبادي به علت مسافرت در اين جمع شركت نداشت.

شهريار تازه وارد اتاق شده بود و چون شنيده بد كه مخلص نواري از صبا دارد كه صبا در آن آهنگ معروف ديلمان و شوشتري را با ويلن نواخته و خودش هم صحبت كرده از من خواست تا ضبط صوت را باز كنم.

درست در لحظاتي كه موسيقي عميق و بي‌نظير صبا در فضاي اتاق پيچيد حسين تهراني و جعفر اخوان از در وارد شدند. و اين هر سه همديگر را تنگ در برگرفتند. سرها را به هم تكيه دادند دستها را بر شانة هم گذاشتند و به هيئت اجتماع، هاي هاي گريستند و موسيقي صبا در فضا اوج مي‌گرفت.

رضا براهني

تو آفتاب تموزي و من چو برف تميز

نگاه كن كه به يك لحظه پاك آب شوم

يادداشتي از يك سفر كوتاه

سعادت عظيمي بود كه شهريار را چند روز پيش مي‌ديدم. نخستين بار بود كه در برابر پيرمرد پاك و پاكباخته مي‌نشستم، شعرش را مي‌شنيديم و برايش شعر مي‌خواندم. هم زماني كه شعر مي‌خواند و شعر مي‌شنيد، و هم موقعي كه درباره شعر سخن مي‌گفت، گوئي به چيزي جز شعر نمي‌انديشد. و من كه در برابر او نشسته بودم، اعتقاد يافتم به اينكه اين مرد از اعماق روحش اسير احساس و جاذبه و قدرت كلمات است و ونفس و ذات و جوهر شعر را در هر قالبي كه باشد، به خوبي درك مي‌كند؛ خواه اين قالب، سيماي پاك و شفاف و اهلي شعر خودش باشد و خواه چهره خشن و وحشي شعر من.

شهريار از بس لاغر شده كه سخت بلند قد مي‌نمايد. همينكه من و مفتون وارد شديم، دست ما را با لطف و گرمي فشرد.

رفت مهر و تسبيح و سجاده و قرآن را جمع كرد و كنار گذاشت و آمد آب جوش در فنجانها ريخت. نارنجي را نصف كرد و با مقداري خرما به ما تعارف كرد. نفري، دانه‌اي خرما برداشتيم و نارنج را در آب جوش فشرديم و بعد من در قيافه شهريار خيره شدم كه نشسته بود و ما را مي‌نگريست و با همان پيژامه و شبكلاه و شال گردن، سخت صميمي و اهلي و در عين حال منزوي و تنها مي‌نمود.

از اينكه در فكر احياي نام و آثار پدرت هستي هم از طرف خودم و هم از طرف پدرت صميمانه تشكر مي‌كنم و به دُعاي پدري توفيق شما را خواستارم. امّا پسر عزيزم چاپ كُليّات پدرت با اين صورت فعلي كار بسيار مهم و مشكلي است. كاري است كه خودش حتّي با كمك من از زير بارش شانه خالي كرد.

ديوان كامل هر شاعري خوبست در حيات خودش چاپ شود چون آن موقع است كه گوينده سر غيرت مي‌آيد و با تمام قوا آخرين (رُتوش) را مي‌كند كه آن خيلي مهّم است. حالا كه خودش نيست يا بايد منخبات چاپ كرد و روح پدرت هم تسليم و راضي به آن باشد. چنين آدمي هم مثل خودش بايد باشد.

من اگر در تهران بودم و حال و حوصله‌ئي هم داشتم كار من و وظيفة من بود حالا كه من نيستم بايد فكر اساسي كرد.

اشكال اينجاست كه نيما در ادبيّات فارسي موقعيت خاصي دارد؛ كسي است كه پُل تحول را ساخته، پيش از ا هم مقدّماتي بوده ولي شاخص‌تر و مشخص‌تر اوست. نيما با ساختن افسانه يك تخيل و فانتزي جديدي در شعر پارسي ايجاد كرده، اينست كه نيما را بايد خيلي آبرومند مخصوصاُّ جنبة كلاسيكش را از حيث الفاظ و جمله‌‌بندي خيلي محكم بايد نشان داد تا اوّلاُّ حمل بر ضعف و چاره‌جوئي براي پوشاندن عيب خود نشود. و ثانياُّ كارهاي تازه‌اش زننده و شاخدار به نظر نيايد.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

مقدمه کتاب "کلیات ترکی استاد شهریار" به زبان ترکی که در سال 1371 منتشر شده است

بو کرواندان بیر سس قالیرسا بس دیر....

...همیشه چکیندیگی تاسفله باشینا گلمیشدی.فارسجا دیوانی نین مقدمه لرینده هله دوغوم تاریخی نئچه

 روایتلرله درج اولونموشدو. حیدرباباسی ندان توت،آخیرینجی شعرلرینه قدر ترتیب سیز،نقصانلی،تحریفلی،و

 دگیشیک اوخونوب،یازیلمیشدی.

 بیر گون:

 «من علی اوغلویام،آزاده لرین مردی،مرادی»

 مصراع سینداکی من «علی اوغلویام» سؤزو  هانسی حکومتین و تفکرونسه خوشونا گلمه ییب «من ائلین

اوغلویام » حالینا صالینمیشدی.همین «سهندیه» منظومه سینده:

 «وحی دیر شعری ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا

 آیه لردیر دوداغیندا...»

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

شهريار:

زبان مادري شيرين است، اما تعصب نبايد داشت

اشاره:

تا جايي كه به ياد دارم، در هر سفر «تبريزز به ديدار استاد شهريار مي‌رفتم. با ايشان به گفت وگو مي‌پرداختم و حاصل آن را از نوار ضبط‌صوت بر روي كاغذ مي‌آوردم. كه گاهي نيز در اين باب مقالاتي در نشريات ارائه مي‌‌دادم...

البته با استاد شهريار، بسيار مصاحبه شده و گفته‌هاي ايشان به كرات در نشريات درج گرديده است. دراين ميان، تنها چيزي كه جاي آن خالي به نظر مي‌رسد، نظرات شخصي استاد پيرامون آثار تركي اوست، كه خوشبختانه، حقير در يكي از ديدارهاي اخير، مصاحبه‌اي پيرامون آثار تركي ايشان داشتم، و اكنون بهترين خدمتي كه مي‌توانم در حق استاد مرحوم، شهريار و آثار ايشان داشته باشم، ارائة مصاحبة فوق به ادب دوستان است.

استاد، از اينكه با بدي حالتان ما را پذيرفتيد، متشكريم. مي‌خواستيم پيرامون آثار تركي جناب عالي گفت و گوي مختصري داشته باشيم. ابتدا از منظومة «سهنديه» شروع مي‌كنيم. اگر ممكن است، راجع به «سهنديه» برايمان بگوييد.

ـ شعر، اساساُّ يك عالم ناخوداگاهي دارد كه حتي انسان، خود هم نمي‌داند چه طور به چه صورت يك شعر را مي‌سرايد. الهام كه مي‌گويند، اين است. وقتي كه نور الهام به فكر و تفكر انسان مي‌تابد، سخنان منظوم كه همان شعراست، در زبان و قلم شاعر جاري مي‌شود، الهام همين است. الهام، همان فكر و تعقل شاعر است كه تشعشع الهي در آن مي‌تابد. آن هم در دلهاي شكسته، بيشتر و قوي‌تر از سايرين مي‌تواند باشد. در قلبهاي پاك و صاف نيز وجود دارد. اما نه به اندازة اولي. وقتي كه نور الهام بر عقل و تفكر انسان مي‌تابد، موجب آفرينش شعر مي‌شود.

سعدي هشتصد سال پيش گلستان را نوشته است. اما الان حتي يك سطر آن را نمي‌توان نوشت. حافظ هم همينطور است. اگر دنيا جمع شود، نمي‌تواند بيتي به زيبايي ابيات حافظ بسرايد. ولو اينكه مثل حافظ، صاحب دلي شكسته باشد و به كمال مطلق نزديك شود. آن وقت است كه گويي رابطه‌اي بين شاعر و عالمي ديگر برقرار مي‌‌شود و بعضاُّ شاعر، خود نيز نمي‌داند كه چه مي‌گويد. يعني آثارش ناخوداگاه بر زبان قلم جاري مي‌شود.

اگر آفريدن شعر در قدرت و توانايي شاعر بود، بنده هر روز يك «سهنديه» مي‌سرودم. اما قضيه به همين سادگي‌ها نيست. آن وقت كه شاعر مي‌خواهد به ويژه شاهكار بيافريند، در يك حالت عالي كه غيرقابل وصف �